Nieuwe Eurobankbiljetten 2026: Hoe u Kunt Stemmen op het Nieuwe Ontwerp, de Twee Thema's en wat er Verandert voor uw Portemonnee

Het herontwerp van de eurobankbiljetten is een project onder leiding van de Europese Centrale Bank (ECB), de onafhankelijke instelling die verantwoordelijk is voor de uitgifte van eurobankbiljetten in de 20 eurolanden. Op 6 december 2021 kondigde de president van de ECB, Christine Lagarde, aan dat het na twee decennia tijd was om "het uiterlijk van onze bankbiljetten te herzien en ze herkenbaarder te maken voor Europeanen van alle leeftijden en achtergronden".

Het proces heeft zich in vijf bewuste, participatieve fasen ontvouwd:

1. Adviesraad & Themaselectie (2021-2023): Een adviesraad van 19 leden, met één vertegenwoordiger uit elk euroland, werd aangesteld om thema's voor te stellen. Na een openbare raadpleging waarin meer dan 365.000 Europeanen hun mening deelden, heeft de Raad van Bestuur van de ECB de keuze in november 2023 teruggebracht tot twee thema's.

2. Motiefselectie (januari 2025): De Raad van Bestuur selecteerde specifieke motieven voor elk thema. Voor "Europese cultuur" werden zes figuren gekozen om gedeelde culturele ruimtes te vertegenwoordigen: Maria Callas (podiumkunsten, € 5), Ludwig van Beethoven (muziek, € 10), Marie Curie (universiteiten en scholen, € 20), Miguel de Cervantes (bibliotheken, € 50), Leonardo da Vinci (musea en tentoonstellingen, € 100) en Bertha von Suttner (openbare pleinen, € 200). 

Voor "Rivieren en vogels" werden zes soorten gekoppeld aan rivierlandschappen en EU-instellingen: de rotskruiper met het Europees Parlement (€ 5), de ijsvogel met de Europese Commissie (€ 10), de bijeneter met de ECB (€ 20), de witte ooievaar met het Hof van Justitie (€ 50), de kluut met de Europese Raad (€ 100) en de jan-van-gent met de Europese Rekenkamer (€ 200).

3. Ontwerpwedstrijd (juli 2025–juli 2026): De ECB lanceerde op 15 juli 2025 een EU-brede ontwerpwedstrijd en ontving meer dan 1.200 aanmeldingen van grafisch ontwerpers. Vijfentwintig werden uitgenodigd om voorstellen te ontwikkelen, wat resulteerde in 39 inzendingen. Een onafhankelijke jury van 21 experts, elk genomineerd door een nationale centrale bank van het eurogebied, nomineerde 10 ontwerpvoorstellen (vijf per thema), die op 23 juli 2026 werden onthuld.

4. Openbare Enquête (juli–september 2026): Een online enquête staat open voor alle Europeanen tot 21 september 2026, waardoor burgers de 10 voorstellen kunnen beoordelen en favorieten kunnen selecteren. Een parallelle representatieve enquête wordt uitgevoerd door een onafhankelijk onderzoeksbureau. De ECB zal een rapport over beide enquêtes publiceren nadat het definitieve ontwerp is geselecteerd.

5. Definitieve Beslissing & Productie (vanaf eind 2026): De Raad van Bestuur van de ECB zal naar verwachting rond het einde van 2026 het winnende ontwerpconcept selecteren, op basis van de conclusies van de jury, technische beoordelingen en enquêteresultaten. Het gekozen ontwerp zal dan verdere ontwikkeling, beveiligingstests en productieplanning ondergaan alvorens "in de daaropvolgende jaren" in omloop te worden gebracht, waarbij president Lagarde eerder aangaf dat de biljetten tegen 2028 "het levenslicht zouden zien".

Waarom het gebeurt: 

Het herontwerp is niet slechts cosmetisch. De ECB identificeerde drie structurele behoeften die het project drijven:

1. Evolutie van de beveiliging: Valsmunttechnieken vorderen voortdurend. Een nieuwe serie maakt de integratie van state-of-the-art veiligheidskenmerken mogelijk die bankbiljetten moeilijker te vervalsen maken en gemakkelijker voor het publiek en machines om te verifiëren.

2. Toegankelijkheidskloven: De huidige biljetten, hoewel functioneel, kunnen een uitdaging zijn voor blinde en slechtziende gebruikers om snel te onderscheiden. Het herontwerp biedt een kans om voelbare kenmerken, grootteverschillen en visuele helderheid te verbeteren.

3. Milieuverantwoordelijkheid: De ECB streeft ernaar de ecologische voetafdruk, materiaalverspilling en het waterverbruik van de productie van bankbiljetten te verminderen door het optimaliseren van substraten, inkten en productieprocessen.

Precieze impact op de samenleving:

Voor burgers:

• Uw contant geld blijft voor altijd geldig: Eurobankbiljetten van de vorige serie behouden hun volledige waarde en blijven circuleren naast de nieuwe serie. Er is geen omwisseldeadline, geen demonetisering en geen risico dat uw spaargeld waardeloos wordt. Dit is een ontwerpupgrade, geen valutahervorming.

• Eenvoudigere authenticatie: Nieuwe echtheidskenmerken zullen het eenvoudiger maken om te verifiëren of een biljet echt is, hetzij op zicht, door aanraking of door het te kantelen. Dit vermindert het risico op het accepteren van vervalsingen bij alledaagse transacties.

• Betere toegankelijkheid voor visueel gehandicapte gebruikers: Het herontwerp richt zich expliciet op een verbeterde herkenning door middel van verbeterde tastbare elementen (verhoogde druk, grotere cijfers, verschillende formaten per denominatie) en duidelijkere kleurverschillen, waardoor contant geld een inclusieve betaalmethode blijft.

• Een duurzamere portemonnee: De EU streeft ernaar de milieu-impact van het produceren, distribueren en weggooien van contant geld te verminderen.

• Een tastbare verbinding met gedeeld erfgoed: Of het winnende thema nu de Europese cultuur of de Europese natuur viert, de biljetten zullen herkenbare, betekenisvolle symbolen dragen die weerspiegelen wat Europeanen waarderen: kunst, wetenschap, vrede, vrijheid, biodiversiteit en eenheid over de grenzen heen.

Voor retailers en geldverwerkende bedrijven:

• Nieuwe veiligheidskenmerken zullen verliezen door namaak verminderen en de training van het personeel op het gebied van authenticatie vereenvoudigen.

• Verbeterde machineleesbaarheid zal geautomatiseerde geldverwerking (geldautomaten, sorteermachines, zelfscankassa's) verbeteren.