De EU Right to Repair-richtlijn uitgelegd (2026): Uw nieuwe recht om telefoons, apparaten & elektronica te repareren

De Right to Repair-richtlijn, formeel Richtlijn (EU) 2024/1799, is de allereerste EU-wet die u het wettelijke recht geeft om uw kapotte producten te laten repareren. Het Europees Parlement en de Raad hebben de wet op 13 juni 2024 aangenomen, op 10 juli 2024 is deze gepubliceerd in het officiële publicatieblad van de EU, en op 30 juli 2024 is hij in werking getreden.

Maar dit is de belangrijkste datum voor in uw agenda: 31 juli 2026. Dat is de deadline voor elk EU-land om deze richtlijn om te zetten in nationale wetgeving. Vanaf die dag worden de onderstaande regels afdwingbaar in uw land.

De wet uitgelegd:

De wet werkt in twee lagen:

Laag 1: Tijdens uw garantie.

De richtlijn verandert wat er gebeurt als er binnen de eerste twee jaar iets kapot gaat. Als uw wasmachine in maand 18 de geest geeft en de verkoper u een gloednieuw vervangend exemplaar aanbiedt, kunt u nu zeggen dat u wilt dat deze wordt gerepareerd. Als u voor reparatie kiest, wordt uw garantie met 12 maanden verlengd vanaf de dag dat de reparatie is voltooid. Dus in plaats van dat uw garantie vervalt in maand 24, loopt deze nu tot maand 30 (of langer, afhankelijk van wanneer de reparatie plaatsvond). De verkoper moet u over dit recht informeren voordat hij u een vervanging aanbiedt.

Laag 2: Na afloop van uw garantie.

Zelfs na die twee jaar zijn fabrikanten van bepaalde producten wettelijk verplicht om uw artikel te repareren als het kapot gaat, tegen een eerlijke prijs en binnen een redelijke termijn. Dit geldt voor de producten die staan vermeld in Annex II van de richtlijn (zie de volledige lijst hieronder).

Belangrijke nuance: De garantieverlenging van 12 maanden geldt voor producten die u op of na 31 juli 2026 koopt (hoewel uw land ervoor kan kiezen om dit eerder toe te passen). De reparatieplicht na de garantieperiode geldt echter voor de vermelde producten, ongeacht wanneer u ze heeft gekocht. Dus als u in 2024 een koelkast heeft gekocht, moet de fabrikant vanaf 31 juli 2026 nog steeds gehoor geven aan reparatieverzoeken, zolang vereist is dat reserveonderdelen beschikbaar zijn.

Waarom het werd aangenomen: Welk probleem lost dit op?

De richtlijn is bedacht om een wegwerpcultuur met onthutsende ecologische en economische kosten terug te draaien. De Europese Commissie heeft vastgesteld dat de vroegtijdige verwijdering van repareerbare goederen in de EU jaarlijks 35 miljoen ton afval en 261 miljoen ton broeikasgasemissies genereert. Dit kost consumenten bijna € 12 miljard omdat ze gedwongen worden nieuwe spullen te kopen in plaats van te repareren wat ze al bezitten.

Drie specifieke problemen leidden tot deze wet:

1. Producten zijn ontworpen om onrepareerbaar te zijn

Fabrikanten gebruiken vastgelijmde batterijen, speciale schroeven die niet met standaard schroevendraaiers geopend kunnen worden, en software die uw telefoon 'brickt' (volledig onbruikbaar maakt) als een onafhankelijke winkel eraan werkt. Reserveonderdelen zijn ofwel niet beschikbaar of zo duur geprijsd dat nieuw kopen goedkoper lijkt. Als de motor van uw stofzuiger bijvoorbeeld kapot gaat, maar de fabrikant drie jaar geleden is gestopt met het maken van het vervangende onderdeel, heeft u geen andere keuze dan een machine die verder prima in orde is, weg te gooien.

2. Consumenten missen informatie

In de winkel of op Amazon ziet u een nieuwe smartphone, maar u heeft geen idee of de batterij kan worden vervangen, hoe lang reserveonderdelen beschikbaar zullen zijn, of wat een schermreparatie doorgaans kost. De wet lost dit op door repareerbaarheidslabels en voorafgaande informatie te eisen.

3. Onafhankelijke reparateurs worden buitengesloten

Zelfs als u uw lokale repair café wilde steunen, werden zij vaak door fabrikanten geblokkeerd met contractuele beperkingen. Fabrikanten weigerden hen reserveonderdelen te verkopen of ontzegden hen de diagnostische software die nodig was om het defect op te sporen. De richtlijn haalt deze muren neer.

Uit een Eurobarometer-enquête bleek dat 77% van de EU-burgers hun elektrische apparaten liever repareert dan weggooit. Deze wet maakt dat mogelijk.

Wat dit daadwerkelijk voor u betekent:

1. De +1 jaar garantiebonus

Wanneer het van toepassing is: Tijdens de wettelijke garantie van 2 jaar, voor producten gekocht op of na 31 juli 2026 (of eerder als uw lidstaat daarvoor kiest).

Wat het betekent: Als uw wasmachine, telefoon of tv tijdens de wettelijke garantie van 2 jaar kapot gaat en u kiest voor reparatie in plaats van vervanging, wordt de aansprakelijkheid van de verkoper met 12 maanden verlengd vanaf de datum waarop de reparatie is voltooid.

2. Reparaties na de garantie: Ze moeten het zelfs na jaar twee repareren

Wanneer het van toepassing is: Vanaf 31 juli 2026, voor de onderstaande producten, zelfs als u ze jaren eerder heeft gekocht.

Wat het betekent: De fabrikant (of hun gemachtigde vertegenwoordiger, importeur of distributeur) kan niet weigeren uw kapotte product te repareren puur en alleen omdat de garantie is verlopen. Ze moeten dit doen tegen een redelijke prijs en binnen een redelijk tijdsbestek.

De gedekte producten (Annex II*):

*   Wasmachines

*   Vaatwassers

*   Wasdrogers

*   Koelkasten en vriezers

*   Tv's en elektronische displays

*   Stofzuigers

*   Servers

*   Telefoons en tablets

*   Batterijen voor e-bikes en e-scooters

3. Eerlijke prijzen en beschikbaarheid van reserveonderdelen

Wat het betekent: Fabrikanten moeten reserveonderdelen voor vastgestelde periodes beschikbaar houden en prijzen rekenen die vervanging niet de enige logische keuze maken. Ze mogen geen hardwaretrucs, softwarevergrendelingen of contractclausules gebruiken om u ervan te weerhouden reparaties uit te voeren.

4. Onafhankelijke reparateurs worden beschermd

Wat het betekent: Fabrikanten mogen onafhankelijke reparatiewerkplaatsen niet blokkeren. Ze moeten hen gelijke toegang geven tot reserveonderdelen, gereedschappen en technische informatie onder dezelfde voorwaarden als hun eigen geautoriseerde netwerken. Ze mogen ook niet weigeren uw product te repareren, simpelweg omdat iemand anders het eerst heeft gerepareerd.

5. Transparante reparatieprijzen voordat u akkoord gaat

Wat het betekent: Voordat u instemt met een reparatie, moet de reparateur u kosteloos een gestandaardiseerd Europees reparatie-informatieformulier (European Repair Information Form) verstrekken. Hierin staat precies beschreven welke werkzaamheden worden uitgevoerd, hoeveel het gaat kosten, hoe lang het gaat duren en welke vervangingsopties er zijn. De offerte is 30 dagen geldig.

6. Het Europese online reparatieplatform (Verwacht in 2027)

Wat het betekent: Uiterlijk 31 juli 2027 zal de Europese Commissie één EU-breed online platform lanceren. U zult in staat zijn om: lokale reparateurs in uw omgeving te vinden; reparatieprijzen te vergelijken; toegang te krijgen tot verkopers van refurbished goederen; en dit alles in uw eigen taal te raadplegen.